Sok z pokrzywy – na co pomaga i jak go stosować?

Sok z pokrzywy pomaga m.in. łagodzić stany zapalne, obniżać ciśnienie krwi, wspierać leczenie anemii i infekcji dróg moczowych, a także wzmacniać włosy, skórę i paznokcie. Najczęściej zaleca się 25–50 ml dziennie przed posiłkiem lub w trakcie jego spożywania. Poniżej wyjaśniamy, jakie substancje za to odpowiadają i kiedy należy zachować ostrożność.

Sok z pokrzywy – jakie składniki odżywcze zawiera?

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) to roślina znana w ziołolecznictwie od starożytności. Najwięcej wartości odżywczych mają młode liście zbierane w kwietniu i maju, jeszcze zanim roślina zacznie kwitnąć. To właśnie one trafiają do soków bezpośrednio wyciskanych oraz do domowych przetworów.

Taki napój łączy witaminy, składniki mineralne i związki roślinne. Dzięki temu działa przeciwzapalnie, przeciwutleniająco oraz lekko moczopędnie. W niektórych produktach pokrzywa występuje razem z sokiem z pigwowca, co łagodzi jej cierpki smak.

Wysoka zawartość chlorofilu i luteiny sprawia, że świeży sok ma intensywną zieloną barwę. Produkt może wytrącać naturalny osad, dlatego przed spożyciem warto wstrząsnąć butelką.

Na co pomaga sok z pokrzywy?

Regularne picie soku z pokrzywy wspiera organizm na kilku poziomach. Za większość właściwości odpowiadają polifenole, kwasy organiczne, minerały oraz związki o charakterze przeciwutleniającym.

Układ krążenia i ciśnienie krwi

Pokrzywa była tradycyjnie stosowana przy zaburzeniach sercowo-naczyniowych. Obecny w niej potas pomaga usuwać nadmiar sodu z organizmu, co sprzyja obniżaniu ciśnienia tętniczego.

W 2016 roku zespół Qayyum i wsp. przeprowadził badania na szczurach i królikach. Wyniki potwierdziły, że Urtica dioica ma potencjalne podstawy farmakologiczne do wspomagania leczenia nadciśnienia.

Układ moczowy i oczyszczanie

Działanie moczopędne to jedna z najbardziej rozpoznawalnych cech tej rośliny. Napój przyspiesza oddawanie moczu, dzięki czemu pomaga usuwać toksyny, nadmiar wody i bakterie z dróg moczowych. Z tego powodu bywa zalecany przy obrzękach oraz pomocniczo przy kamicy nerkowej.

Włosy, skóra i paznokcie

Obecność krzemu, siarki i żelaza sprawia, że sok z pokrzywy wzmacnia strukturę włosów, ogranicza ich wypadanie i nadmierne przetłuszczanie. Może też łagodzić łojotok oraz łupież.

Stosowany zewnętrznie jako płukanka działa odkażająco i ściągająco. Świeży sok może przyciemniać jasne włosy, dlatego osoby o blond odcieniu powinny zachować ostrożność.

Poziom cukru, anemia i wątroba

Żelazo oraz substancje stymulujące produkcję czerwonych krwinek sprawiają, że pokrzywa wspiera leczenie anemii i niedokrwistości. To istotne u osób osłabionych oraz w okresie rekonwalescencji.

Badanie z 2013 roku wykazało, że roślina może bezpiecznie poprawić kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 wymagających insulinoterapii. Dodatkowo antyoksydanty chronią wątrobę przed toksynami i metalami ciężkimi.

Alergie i odporność

Kwercetyna zawarta w pokrzywie hamuje wydzielanie histaminy, dlatego napój łagodzi objawy kataru siennego. Witaminy A i C oraz antyoksydanty wspierają układ odpornościowy i pomagają chronić organizm przed infekcjami.

Jak stosować sok z pokrzywy?

Dawkowanie zależy od stężenia produktu. W gotowych, bezpośrednio wyciskanych sokach najczęściej stosuje się porcję 25–50 ml raz dziennie przed posiłkiem lub w trakcie jedzenia. Produkty o wysokim stężeniu wyciągu bywają podawane w mniejszych ilościach, na przykład 1 łyżka stołowa, czyli 7,5 ml, raz na dobę. Niektóre źródła zielarskie zalecają, aby nie przekraczać 20 ml czystego soku dziennie.

Gotowy napój można spożywać na kilka sposobów:

• bezpośrednio, małymi porcjami przed posiłkiem,
• rozcieńczony z wodą lub sokiem owocowym,
• jako dodatek do koktajli warzywnych i owocowych,
• jako składnik płukanki do włosów lub jamy ustnej po rozcieńczeniu z wodą.

Gotowe produkty różnią się stężeniem, dlatego przed pierwszym użyciem zawsze warto sprawdzić informację o zalecanej porcji na etykiecie.

Świeży sok można przygotować samodzielnie. Najlepsze są młode liście zebrane z dala od dróg i pól opryskiwanych. Po dokładnym umyciu wystarczy przepuścić je przez wyciskarkę wolnoobrotową. Dla smaku dodaje się jabłko, gruszkę, cytrynę, miętę lub liście szpinaku. Domowy, niepasteryzowany napój przechowuje się w lodówce maksymalnie 5 dni.

Przeciwwskazania do picia soku z pokrzywy

Choć roślina ma szerokie spektrum działania, nie jest polecana wszystkim. Najważniejsze przeciwwskazania to:

• choroby narządów rodnych, w tym mięśniaki, cysty, polipy, krwawienia i nowotwory,
• przewlekłe choroby nerek oraz kamica w fazie zaostrzenia,
• niedociśnienie i skłonność do omdleń,
• stan po zabiegach chirurgicznych,
• przyjmowanie leków moczopędnych, leków na serce lub środków rozrzedzających krew,
• cukrzyca i hipoglikemia bez uzgodnienia z lekarzem,
• nadmiar żelaza w organizmie.

Osoby z cukrzycą powinny zachować szczególną ostrożność, ponieważ pokrzywa może dodatkowo obniżać poziom glukozy. W trakcie kuracji nie należy łączyć soku z innymi preparatami moczopędnymi, gdyż grozi to odwodnieniem.

Jak wybrać dobry sok z pokrzywy?

Przy zakupie gotowego produktu najważniejszy jest skład. Warto wybierać soki oznaczone jako NFC, czyli bezpośrednio wyciskane, nie z koncentratu. Dobrze, gdy oprócz wyciągu z pokrzywy zawierają jedynie wodę i kwas cytrynowy jako regulator kwasowości, bez barwników i konserwantów.

Bardzo ważne jest również opakowanie. Ciemne szkło chroni płyn przed światłem, które może niszczyć wrażliwe związki. Po otwarciu produkt należy trzymać w lodówce i spożyć w ciągu 10 dni. Wartość odżywcza typowego soku wynosi około 5 kcal w 100 ml, przy 0,8 g węglowodanów i 0,6 g białka, co czyni go niskokalorycznym dodatkiem do diety.